U bevindt zich hier: Berichten  

VEELKLEURIGE KERKEN OP DE BALKAN
 

Laatste avondmaal fresco in Ivanovo 




 

Dorothea en Kees sturen ons een groet vanaf hun vakantieadres.
Stuurt u deze zomer ook eens een berichtje naar de Nieuwsbrief?


Op onze reis met de auto naar Griekenland hebben we een flink aantal verschillende kerken en kloosters bezichtigd in Roemenië, Bulgarije en Griekenland. In dat deel van de EU gaat het in de meeste gevallen om orthodox-katholieke kerken. Wat ons opviel was de grote nadruk op heiligen en veel minder op politieke “helden” zoals vaak in (barokke) rooms-katholieke kerken te zien is. Maar ook in de orthodoxe kerken valt op dat bij de oudere kerken, de muurschilderingen, iconen en iconastase (wand samengesteld uit iconen die de altaarruimte van de blikken van de gewone gelovigen afschermt) nog ingetogener zijn. In heel oude en kleinere kerken (meer dan 1000 jaar) zijn vaak de wanden in hun geheel beschilderd. Op die manier werden verhalen van het leven van Jezus en ook van de vroeg-christelijke geschiedenis uitgebeeld. In die tijden konden namelijk weinig mensen lezen en schrijven.
Opvallend in Griekenland is dat de kerk nog staatskerk is en bij veel belangrijke gebeurtenissen een rol speelt zoals doop, huwelijk en begrafenis. Maar ook bij andere persoonlijke en openbare gebeurtenissen wordt vaak om de zegen van de kerk (agiasmo) gevraagd, waarvoor elke keer een vergoeding wordt gevraagd.
De kerken zijn bij dit soort gelegenheden gewoon open en zo konden we bij twee dopen aanwezig zijn. Bij een van de dopen (in Thessaloniki) werd de baby op een aparte tafel uitgekleed, helemaal in een doopvont ondergedompeld. Aansluitend werd de dopeling op alle delen van het lichaam met olie bestreken zoals gezicht, armen, handen, borst, benen en voeten. En daarna weer aangekleed. Bijzonder om te zien.
Ook zijn er vaak aparte kapelletjes buiten de kerk waar kaarsen kunnen worden gebrand. Soms staan ze in een waterbak en soms gewoon in zand. In een aantal gevallen worden de brandende kaarsen vrij snel door een priester na het aansteken verwijderd en bij de stapel andere niet uitgebrande kaarsen gelegd: de reden hiervoor is ons niet duidelijk geworden.
Mensen lopen vaak gewoon de kerk binnen en kussen een aantal van de belangrijkste iconen die vaak voor de iconostase staan.Ook zijn er in sommige kerken sarcofagen van bekende mensen die vaak heilig zijn verklaard. Ook die worden vaak gekust. Over het algemeen hebben we mensen vaak een kruis zien slaan op dit soort momenten.
De Balkan heeft eeuwen onder de Ottomaanse (Turkse) heerschappij gestaan en daarom zijn er ook een flink aantal kloosters en hun kerken op moeilijk bereikbare plaatsen gebouwd. En soms zijn dergelijke kloosters heel klein gebleven. Een heel bijzondere plafond schildering van het laatste avondmaal vonden we in een in rots uitgehouwen kloosterkerkje in Ivanovo in Bulgarije. De fresco dateert van ongeveer 1400 AD.

Sint Nikolaas speelt in de orthodoxe kerk een heel andere rol dan in in de gecommercialiseerde versie in Nederland. Hier is hij één van de meest gewaardeerde heiligen en in bijna alle kerken als icoon afgebeeld zoals in de Sint Nikolaas Orphanus kerk in Thessaloniki. Dit is de enige niet in een moskee omgebouwde kerk in Thessaloniki tijdens de Ottomaanse periode.

Deze reis brengt ons mooie en interessante ervaringen en ontmoetingen die laten zien dat “kerk zijn” op vele verschillende manieren mogelijk is!

Dorethea en Kees Manintveld


 

Icoon van St.Nicolaas 




Open Dag 7evende Hemel

Printerversie